kanser nedir

Kanser Nedir?

Kanser organ veya dokulardaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp  çoğalmasıyla beliren kötü urlara denir. Başka bir ifade biçimi ile kanser vücudumuzun çeşitli bölgelerindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalması ile oluşan 100’den fazla hastalık grubudur. Yani kanser diyince tek bir hastalık yada durumdan bahsedilmemektedir. Çok çeşitli kanser tipleri olmasına rağmen, hepsinde ki ortak nokta anormal hücrelerin kontrol dışı çoğalmasıdır.

Türkiye istatistik kurumu verilerine göre en sık ölüm sebepleri (TÜİK)

kanser ve iskemik kalp hastalıkları

Tüm ölüm sebepleri içerisinde iskemik kalp hastalıklarından sonra 2. sırada yer alan kanser olgusu tüm teknolojik gelişme ve yeni tedavi yöntemlerine rağmen giderek artış göstermektedir. Bunun temel sebeplerinden birisi ömrün uzaması ve bu hastalıkların görülmesinde artış gibi düşünülebilir. Lakin bu durum beslenme biçimi, sigara, çevresel maruziyet gibi sebeplerin önemini dışlamaz.

Kansere Sebep Olan Nedenler

  • Genetik
  • Sigara
  • Diyet ve Fiziksel Aktivite
  • Ultraviyole Kaynaklı Radyasyon
  • Radyasyon (X Işınları, Gama Işınları)
  • Radon gazı
  • Enfeksiyon Ajanları
  • Çevre Kirliliği ve Çevresel Faktörler

Ailede kanser öyküsü olan bireylerde kansere rastlanma oranı normal bireylere göre artış gösterir. Yine en iyi bilinen kansere neden olan ajan sigara tüketimidir. Sigara ile ilişkili olan kanser türleri akciğer, ağız, burun, sinüsler, dudak, gırtlak, boğaz (yutak), yemek borusu, mesane, karaciğer, böbrek, pankreas, yumurtalık, rahim ağzı, mide, kalın bağırsak kanserleri ve lösemi sayılabilir. Sigara tüm kanserlerin üçte birinden sorumludur.

Sigaranın kanserle ilişkisi dışında yine ölüm sebepleri içerisinde 1. sırada yer alan iskemik kardiyo-vasküler ve 3. sırada yer alan solunum hastalıklarla ilişkisi çok iyi bilinen durumlardır. Kısacası sigara ya kalpten ya kanserden götürür demek çokta iddalı olmaz.

Yine çevre kirliliği beslenme alışkanlıkları geçirilen enfeksiyonlarda kansere zemin hazırlayabilir.

Nasıl Tanı Koyulur?

Kanser tanısı koyduran mucizevi bir yöntem ,tek bir test yada film yoktur. Her kanser tütünde farklı tetkikler ve gerekli hallerde filmler( tomografi ,MRG, PET-CT vs.) çekilebilir.

Hastanın mevcut şikayetleri, yaşı, risk faktörleri, aile öyküsü ve kapsamlı muayene ile gerekli tetkikler yapılmalıdır. Hastalara sunulan check-up proğramlarındaki tümör markerları kanser tanısı koymada tek başlarına işe  yaramaz.

Nihayetinde kanser ile ilgili bulgulara ek olarak alınacak biyopsi yada dokunun çıkarılması ile kesin kanser tanısı koyulur.

Kanserden Nasıl Korunmalı?

Aile öyküsü olan bireyler tüm kanser türleri açısından risk altında olup şikayeti olmasa dahi aile bireylerinin hastalığa yakalandığı yaştan 5-6 yıl önce tarama proğramlarına alınması hatta gerekirse genetik check-up ile risk tayini uygun olacaktır.

Sigarayı bırakmak beslenme ve fiziksel aktivite ile sağlıklı bir yaşama merhaba demek atılacak en önemli adım olmalıdır. Gıda tüketiminde tütsülenmiş ,aşırı kızarmış ızgara türevlerinden, kızartmalardan uzak durmak sebze ağırlıklı beslenme ve karbonhidrattan kaçınmak önemlidir. Bu konuda diyet ve metabolik takip için bir dahiliye uzmanından görüş alabilirsiniz.

Ultraviyoloji ve radyasyon maruziyeti açısından güneş ışınları maruziyeti ve gerekli gereksiz çekilen tomografi ve filmler dışında evde kullanılan uv ışın yayan cihazlar noktasında uyanık olmak ve bu konuda tutucu olmak önemlidir. Ayrıca herhangi bir nedenle radyoterapi uygulanan hastalarda ikincil kanserler açısından takip edilmelidir.

Hava kirliliği doğrudan solunumla bizleri tehtid ettiği gibi, dolayısı ile kirlenmiş alt ve üst su kaynakları aynı şekilde gıda güvenliğini de etkileyen bir problemdir. Bu noktada toplumsal bilinç ve talep geleceğimiz açısından da ayrı bir önem arz eder.

Kanserde Tedavi

Pek çok kanser türünde tedavide oldukça ilerleme kaydedilmiş, kür oranları ve sağ kalım oranlarında da önemli bir artış sağlanmıştır.

Burada unutulmaması gereken erken tanı hayat kurtarır!

  • Cerrahi
  • Kemoterapi
  • Radyoterapi, proton ve iyon terapi
  • Kemik iliği Nakli
  • İmmunoterapi
  • Destek tedavileri(Fitoterapi,Beslenme,Ozon vb)

Çıkarılabilecek erken evre tüm solid organ tümörlerinde ilk tedavi seçeneğidir. Operasyon sonrası veya öncesi kemoterapi ve radyoterapi tedavi başarısını artırmak için uygun vakalar için düşünülebilir. Cerrahiye uygun olmayan yada lenf ve kan kanserlerinde kemoterapi protokolleri uygulanmaktadır. Yine bazı kanser türlerinde ışın tedavileri (radyoterapi, proton vs.) radyoaktif iyot vb tedavi seçeneklerine başvurmak gerekir.

Tek bir kanser hastalığından bahsedemiyeceğimiz gibi tek bir tedaviden bahsetmekte uygun düşmez. Hastalığın derecesi tutulan organ ,yayılım hasta yaşı ve ek hastalıklarına bağlı olarak tedavi değişebilmektedir.

En önemli algı hatası ise bu tedavilerle tüm hastaların %100 iyileşeceğinin düşünülmesidir.Tıbbi anlamda tedavinin başarılı olmasından kasıt çoğunlukla 5 yıllık hastalıksız sağ kalım oranları tam iyileşme kabul edilebilir.Bu nüks olamyacağı yada hastalıktan ölüm olmayacağı anlamına gelmez. Tüm tedavilere rağmen ölümün bir hakikat olduğunu unutmamak gerekir. Nihayetinde kansere yahut kanserin neden olduğu komplikasyonlar yada enfeksiyonlara bağlı ölümler kaçınılmaz olmaktadır.

Sağlıcakla kalın….

 

Bir Cevap Yazın